"جــــــرم زورگیــــــری و اخــــــاذی و مــــــجازات آن"
تفـــاوت و تشـــابه میـــان جـــرم زورگیـــری و اخـــاذی
جرم اخاذی شامل دو عنصر اساسی است:
- تهدید یا ارعاب: فرد بزهدیده تحت فشار روانی یا جسمی قرار میگیرد.
- درخواست مال یا انجام/عدم انجام عملی: مرتکب، در ازای عدم اجرای تهدید، مال یا انجام کاری را از بزهدیده مطالبه میکند.
۳. تعریف زورگیری و تفاوت آن با اخاذی
بنابراین، تفاوت میان اخاذی و زورگیری را میتوان در موارد زیر خلاصه کرد:
2. زورگیری از مصادیق شدیدتر اخاذی است و معمولاً عنصر "زور" در آن نقش پررنگتری دارد.
ارکـــان جـــرم زورگیـــری و اخـــاذی
همانند سایر جرائم، جرم اخاذی و زورگیری دارای سه رکن اساسی است:
رکن قانونی، رکن مادی و رکن روانی. در ادامه به بررسی هر یک از این ارکان پرداخته میشود.
مواد قانونی قابل استناد در جرم اخاذی و زورگیری:
برای تحقق جرم اخاذی و زورگیری، وجود برخی رفتارهای مادی الزامی است. این رکن شامل دو بخش اساسی است:
- مرتکب با استفاده از تهدید، ایجاد رعب و وحشت یا نمایش قدرت، قربانی را مجبور به تسلیم مال یا انجام/عدم انجام کاری میکند.
- تهدید میتواند لفظی، نوشتاری یا عملی باشد. o در جرم زورگیری، معمولاً تهدید با توسل به خشونت و استفاده از سلاح همراه است.
2. اخذ مال یا درخواست انجام/عدم انجام عمل:
- برای تحقق جرم اخاذی، تهدید باید منجر به اخذ مال، سند، وجه یا انجام عملی از سوی قربانی شود.
- این نکته جرم اخاذی را از جرم تهدید متمایز میکند، زیرا جرم تهدید مطلق است و نیاز به نتیجه ندارد، اما جرم اخاذی مقید به تحقق نتیجه (یعنی اخذ مال یا عمل) است.
رکن روانی جرم اخاذی شامل دو بخش است:
- سوء نیت عام: مرتکب باید قصد تهدید یا ایجاد ترس در قربانی را داشته باشد. این تهدید میتواند با هدف دریافت مال یا اجبار قربانی به انجام/عدم انجام عملی باشد.
- سوء نیت خاص:
- مرتکب باید قصد دستیابی به مال یا منفعت نامشروع از قربانی را داشته باشد.
- به عبارتدیگر، صرف تهدید یا ارعاب بدون هدف اخذ مال یا منفعت، جرم اخاذی محسوب نمیشود.
مـــراحل و رونـــد شکـــایت از جـــرم اخـــاذی و زورگیــتری در دادگـــاه
🔹نخستین گام برای رسیدگی به جرم اخاذی و زورگیری، تنظیم شکواییه توسط شخص شاکی یا وکیل وی است.
🔹این شکواییه میتواند در دادسرای محل وقوع جرم یا از طریق دفاتر خدمات قضایی ثبت شود.
- اگر متهم هویت مشخصی داشته باشد، وی از طریق احضاریه رسمی به دادسرا فراخوانده میشود.
- اگر متهم ناشناس باشد، پلیس آگاهی مسئول شناسایی و دستگیری وی خواهد بود.
- در جرائم مشهود مانند زورگیری که در ملأعام اتفاق افتاده است، پلیس میتواند بدون دستور قضایی متهم را دستگیر و به مراجع قانونی تحویل دهد.
۳. تفهیم اتهام به متهم و تحقیقات مقدماتی
🔹 قاضی دادسرا (بازپرس یا دادیار) پس از تفهیم اتهام به متهم، ادله و دفاعیات وی را بررسی میکند.
🔹 در این مرحله، ممکن است برای متهم قرار تأمین کیفری (مانند وثیقه یا بازداشت موقت) صادر شود.
📌پس از انجام تحقیقات، دادسرا یکی از تصمیمات زیر را اتخاذ میکند:
📌دادگاه در جلسات رسیدگی، دلایل، مستندات و دفاعیات طرفین را بررسی میکند.
📌در صورت اثبات جرم، قاضی اقدام به صدور حکم مجازات متهم مینماید. ۶. صدور رأی و امکان اعتراض به حکم
📌حکم صادر شده توسط دادگاه کیفری، قابل اعتراض در دادگاه تجدیدنظر استان است.
مجـــازات جـــرم اخـــاذی و زورگیـــری در قـــانون مجـــازات اســـلامی
۱. مجازات جرم اخاذی بر اساس ماده ۶۶۹ قانون مجازات اسلامی
۲. مجازات جرم زورگیری بر اساس ماده ۶۱۷ قانون مجازات اسلامی
✅ استفاده از چاقو یا هر نوع سلاح برای اخاذی، موجب تشدید مجازات مرتکب میشود.
۳. جرم اخاذی در قالب سرقت مقرون به آزار (ماده ۶۵۲ قانون مجازات اسلامی)
🔴 اگر جرم بهصورت گروهی و سازمانیافته انجام شود، مجازاتها تشدید خواهد شد.
مجـــازات جـــرم اخـــاذی و زورگیـــری در فضـــای مجـــازی
۱. نبود جرمانگاری مستقل برای اخاذی در فضای مجازی
🔹 ماده ۶۶۹ قانون مجازات اسلامی:
۲. مجازات در صورت استفاده از اطلاعات شخصی برای اخاذی (ماده ۱۷ قانون جرائم رایانهای)
۴. اخاذی از طریق هک یا دسترسی غیرمجاز به اطلاعات شخصی (ماده ۷۳۰ قانون مجازات اسلامی - بخش تعزیرات)
۵. تفاوت اخاذی و زورگیری در فضای مجازی
✅مهمترین مواد قانونی که برای مجازات این جرم قابل استناد هستند، عبارتاند از:
🔹ماده ۶۶۹ قانون مجازات اسلامی (تهدید به ضرر و افشای اسرار)
🔹ماده ۱۷ قانون جرائم رایانهای (افشای اطلاعات شخصی و اخاذی از طریق آن)
🔹ماده ۷۴۵ (ماده ۱۶ قانون جرائم رایانهای) (تهدید به انتشار تصاویر و فیلمهای خصوصی)
🔹ماده ۷۳۰ قانون مجازات اسلامی (دسترسی غیرمجاز و هک کردن اطلاعات شخصی)
✅ بسته به نوع جرم، مجازاتها میتواند از ۲ ماه تا ۲ سال زندان، ۷۴ ضربه شلاق و جزای نقدی متغیر باشد.
اهـــمیت و ضـــرورت وکـــیل در پـــروندههای اخـــاذی و زورگیـــری
ضرورت حضور وکیل در این پروندهها شامل موارد زیر است:
مشــاوره حــقوقی آنــلاین و تلفنــی بصــورت تــخصصی و رایــگان از سراسر کــشور
گـــروه حقـــوقی "وکـــیل وان"